Hãng bay toàn cầu thận trọng trước khủng hoảng nhiên liệu.Biến động địa chính trị tại Trung Đông đang tiếp tục tạo áp lực lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu, kéo theo giá nhiên liệu hàng không tăng mạnh trở lại. Trong bối cảnh chi phí vận hành leo thang và nguy cơ đứt gãy nguồn cung chưa hạ nhiệt, nhiều hãng hàng không trên thế giới buộc phải điều chỉnh kế hoạch khai thác theo hướng thận trọng hơn để duy trì hiệu quả hoạt động.
Theo báo cáo mới công bố của Bộ Xây dựng, từ tháng 4 đến đầu tháng 5/2026, thị trường nhiên liệu hàng không quốc tế chịu ảnh hưởng đáng kể từ căng thẳng kéo dài tại Trung Đông. Dù từng xuất hiện tín hiệu ngoại giao tích cực, khu vực này vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, đặc biệt liên quan đến hoạt động vận chuyển năng lượng và lưu thông hàng hải quốc tế.
Một trong những yếu tố gây lo ngại lớn nhất hiện nay là việc lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới bị hạn chế. Đây là khu vực trung chuyển phần lớn nguồn cung dầu mỏ và nhiên liệu toàn cầu. Việc gián đoạn vận tải qua tuyến đường này đã tác động trực tiếp đến nguồn cung Jet A-1, loại nhiên liệu chủ lực của ngành hàng không.
Giá nhiên liệu vì thế tăng mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Nếu trước khi khủng hoảng bùng phát, giá Jet A-1 tại thị trường Singapore chỉ dao động quanh mức 85-90 USD/thùng thì đến đầu tháng 5/2026 đã leo lên 150-200 USD/thùng. Riêng ngày 5/5, mức giá phổ biến vẫn ở ngưỡng 160-170 USD/thùng. Cùng thời điểm, dầu Brent duy trì quanh mốc 102-103 USD/thùng, còn dầu WTI ở khoảng 96 USD/thùng.
Bộ Xây dựng nhận định nếu xung đột tiếp tục kéo dài, nhiều khu vực trên thế giới, đặc biệt là châu Âu, có thể đối mặt nguy cơ suy giảm mạnh lượng dự trữ nhiên liệu từ tháng 6/2026. Khả năng chống chịu trước biến động nguồn cung giữa các quốc gia hiện cũng có sự chênh lệch đáng kể. Mỹ và Nhật Bản đang sở hữu nguồn dự trữ lớn cùng năng lực đảm bảo nguồn cung dài hạn, trong khi các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nhiên liệu như Việt Nam sẽ chịu rủi ro cao hơn nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài.
Chi phí nhiên liệu tăng mạnh đang tác động trực tiếp đến hoạt động khai thác của các hãng hàng không toàn cầu. Nhiều doanh nghiệp đã phải điều chỉnh giá vé, cắt giảm tần suất bay hoặc thu hẹp mạng đường bay để giảm áp lực tài chính. Không ít hãng ưu tiên duy trì các chặng có hiệu quả khai thác cao, đồng thời tạm dừng hoặc giảm công suất đối với những đường bay có tỷ suất lợi nhuận thấp.
Tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á, làn sóng cắt giảm chuyến bay đã bắt đầu xuất hiện rõ nét. Lufthansa là một trong những hãng đầu tiên công bố kế hoạch giảm khoảng 20.000 chuyến bay ngắn và trung bình từ tháng 5 đến tháng 10/2026. Hãng này đồng thời cân nhắc cắt giảm thêm từ 2,5-5% công suất khai thác nếu nguồn cung nhiên liệu tiếp tục bị ảnh hưởng. Theo ước tính của các tổ chức quốc tế, riêng trong tháng 5/2026, toàn ngành hàng không thế giới có thể giảm hơn 13.000 chuyến bay và khoảng 2 triệu ghế cung ứng.
Trong bối cảnh khó khăn chung của thị trường quốc tế, ngành hàng không Việt Nam vẫn ghi nhận tín hiệu phục hồi tích cực trong quý I/2026. Các hãng hàng không Việt Nam đã vận chuyển khoảng 4,98 triệu lượt hành khách quốc tế cùng gần 59.600 tấn hàng hóa, tăng tương ứng khoảng 13% và 11% so với cùng kỳ năm trước.
Ở thị trường nội địa, sản lượng vận chuyển đạt khoảng 10,1 triệu lượt hành khách và hơn 56.000 tấn hàng hóa. Lượng khách nội địa tăng khoảng 12%, cho thấy nhu cầu đi lại tiếp tục phục hồi mạnh. Tuy nhiên, vận tải hàng hóa trong nước lại giảm khoảng 7,4% so với cùng kỳ năm ngoái, phản ánh những khó khăn nhất định của thị trường logistics và chi phí khai thác.
Dù duy trì được đà tăng trưởng, các hãng hàng không trong nước vẫn đang đứng trước áp lực lớn khi giá nhiên liệu neo cao trong thời gian dài. Bộ Xây dựng cho rằng các doanh nghiệp sẽ phải tiếp tục điều chỉnh kế hoạch khai thác theo hướng linh hoạt và thận trọng hơn trong thời gian tới. Song song với đó, việc tối ưu chi phí vận hành, tái cơ cấu mạng bay và nâng cao hiệu quả khai thác sẽ trở thành ưu tiên hàng đầu để duy trì sức cạnh tranh.
Liên quan đến tác động từ xung đột Trung Đông, Cục Hàng không Việt Nam cũng đã triển khai cơ chế miễn trừ slot đối với các chuyến bay bị ảnh hưởng trong giai đoạn từ ngày 28/2 đến 30/6/2026. Chính sách này nhằm hỗ trợ các hãng hàng không giữ quyền khai thác lịch sử ở các mùa bay tiếp theo trong trường hợp phải điều chỉnh kế hoạch bay do biến động nhiên liệu và tình hình địa chính trị quốc tế.
