Đề xuất nghiên cứu tuyến cao tốc chiến lược nối Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên dài 305 km.Bộ Xây dựng đang thúc đẩy nghiên cứu đầu tư tuyến cao tốc CT.03 đi qua Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, kéo dài tới cửa khẩu quốc tế Tây Trang, với tổng chiều dài khoảng 305 km. Đây được xem là trục giao thông quan trọng, có vai trò then chốt trong việc tăng cường kết nối khu vực Tây Bắc với các trung tâm kinh tế lớn, đồng thời mở ra dư địa phát triển mới cho các địa phương miền núi.
Theo báo cáo vừa được Bộ Xây dựng gửi Chính phủ, tuyến cao tốc này có điểm đầu kết nối với cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu, điểm cuối tại cửa khẩu Tây Trang (tỉnh Điện Biên). Dự án được đề xuất đầu tư theo quy mô hoàn chỉnh, với nền đường 4 làn xe, bề rộng tối thiểu 22 m, phù hợp với quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia đã được phê duyệt.
Đánh giá về phương án đầu tư, Bộ Xây dựng cho rằng việc triển khai ngay theo quy mô 4 làn xe, kèm theo 2 làn dừng khẩn cấp, là cần thiết và hợp lý trong bối cảnh nhu cầu vận tải ngày càng gia tăng. Công tác giải phóng mặt bằng cũng được định hướng thực hiện theo quy mô hoàn chỉnh ngay từ đầu, nhằm giảm áp lực quản lý, hạn chế phát sinh chi phí và tránh tình trạng tái lấn chiếm trong tương lai.
Để sớm hoàn tất các bước chuẩn bị, Bộ Xây dựng đã thống nhất với các địa phương liên quan về phương án nghiên cứu tổng thể toàn tuyến từ Mộc Châu qua Sơn La, Điện Biên đến cửa khẩu Tây Trang. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ chủ trì lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, sau đó báo cáo Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư theo quy định.
Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung vốn để đồng bộ hạ tầng toàn tuyến. Cụ thể, Bộ Xây dựng kiến nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, báo cáo Thủ tướng phương án bố trí thêm khoảng 4.476 tỷ đồng nhằm mở rộng đoạn cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu (thuộc địa phận tỉnh Sơn La) từ quy mô 2 làn xe lên 4 làn xe. Việc này nhằm bảo đảm tính liên thông, đồng bộ khi tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên được triển khai trong giai đoạn tiếp theo.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương tích cực phối hợp, sớm bàn giao hồ sơ và kết quả nghiên cứu đã thực hiện trước đây, đồng thời triển khai song song các nhiệm vụ như lập dự án đầu tư, chuẩn bị quỹ đất, mặt bằng xây dựng… để rút ngắn thời gian chuẩn bị và tạo điều kiện khởi công dự án trong thời gian sớm nhất.
Về bài toán nguồn vốn, Bộ Xây dựng cho biết khi Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư, các cơ quan chức năng sẽ tiến hành rà soát, xác định cụ thể khả năng cân đối vốn hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền để xin áp dụng cơ chế đặc thù, bảo đảm tính khả thi cho dự án quy mô lớn này.
Hiện nay, việc di chuyển bằng đường bộ từ Hà Nội lên Điện Biên chủ yếu thông qua quốc lộ 6 và quốc lộ 279. Đây đều là các tuyến đường miền núi, có địa hình phức tạp với độ dốc lớn, nhiều khúc cua gấp, bán kính cong nhỏ và tầm nhìn hạn chế. Không chỉ vậy, các tuyến đường này còn thường xuyên chịu tác động của sạt lở đất, sương mù dày đặc tại các khu vực đèo cao, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, đặc biệt vào mùa mưa.
Trong bối cảnh đó, việc đầu tư tuyến cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên được kỳ vọng sẽ tháo gỡ “điểm nghẽn” hạ tầng giao thông cho toàn vùng. Khi hoàn thành, tuyến đường không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển, nâng cao mức độ an toàn mà còn tạo động lực thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, du lịch và logistics cho Sơn La, Điện Biên nói riêng và khu vực Tây Bắc nói chung.
Đáng chú ý, tuyến cao tốc Hà Nội - Mộc Châu, dài khoảng 119 km, hiện đang được triển khai và dự kiến hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2028. Khi đó, việc kết nối trực tiếp với cao tốc Sơn La - Điện Biên sẽ hình thành trục giao thông hiện đại, liên hoàn từ Thủ đô Hà Nội đến cửa khẩu Tây Trang, mở rộng cánh cửa giao thương với khu vực biên giới và các nước láng giềng.
