Tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh tăng tốc triển khai sau chỉ đạo của Chính phủ.Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng để bảo đảm tiến độ dự án
Sau lễ khởi công hồi tháng 4/2026, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đang bước vào giai đoạn triển khai công tác giải phóng mặt bằng - một trong những khâu quan trọng quyết định tiến độ toàn dự án. Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về phương án bố trí nguồn vốn phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Động thái này được thực hiện sau khi Văn phòng Chính phủ truyền đạt chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, giao Bộ Tài chính chủ trì làm việc với các địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh để thống nhất phương án xử lý nguồn vốn cho dự án.
Theo kiến nghị của Bộ Tài chính, UBND tỉnh Quảng Ninh cần làm rõ phương án tổ chức thực hiện các dự án thành phần về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã được phê duyệt. Đồng thời, Hà Nội và Quảng Ninh được đề nghị tiếp tục sử dụng ngân sách địa phương để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng đối với phần tuyến đi qua địa bàn, qua đó bảo đảm tiến độ triển khai các hạng mục tiếp theo.
Đối với Bắc Ninh, Bộ Tài chính đề nghị địa phương tiếp tục tìm kiếm các nhà đầu tư quan tâm tham gia theo hình thức đối tác công tư (PPP) đối với dự án giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tốc độ cao đoạn đi qua địa bàn tỉnh. Song song với đó là dự án giải phóng mặt bằng tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội, đoạn từ Km0+000 đến Km9+000.
Bên cạnh yêu cầu huy động nguồn lực, Bộ Tài chính cũng đề nghị UBND TP Hải Phòng và UBND tỉnh Bắc Ninh rà soát lại tổng mức đầu tư các dự án thành phần về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Việc đánh giá hiệu quả đầu tư và sắp xếp thứ tự ưu tiên cần được thực hiện theo quy định về đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.
Tuyến đường sắt 120 km kỳ vọng rút ngắn hành trình Hà Nội - Quảng Ninh xuống 23 phút
Những kiến nghị về vốn được đưa ra trong bối cảnh dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đang được kỳ vọng trở thành một trong những công trình hạ tầng giao thông mang tính đột phá tại khu vực phía Bắc. Dự án do Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed, thành viên của Tập đoàn Vingroup, làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương trên 5,6 tỷ USD.
Theo thiết kế, tuyến đường sắt có chiều dài khoảng 120 km, đi qua bốn địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Điểm đầu của dự án đặt tại ga Cổ Loa thuộc khu vực Trung tâm Triển lãm Việt Nam và Khu đô thị Vinhomes Global Gate ở Hà Nội. Điểm cuối là ga Hạ Long nằm trong khu vực Công viên rừng Globe Hạ Long, thuộc Khu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long.
Toàn tuyến được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đôi, sử dụng khổ ray 1.435 mm và điện khí hóa hoàn toàn. Tốc độ khai thác tối đa đạt 350 km/h, trong khi đoạn đi qua khu vực Hà Nội được giới hạn ở mức 120 km/h nhằm phù hợp với điều kiện vận hành đô thị.
Dọc tuyến sẽ hình thành ba ga trung chuyển gồm Gia Bình tại Bắc Ninh, Ninh Xá tại Hải Phòng và Yên Tử tại Quảng Ninh. Ngoài ra, một depot quy mô lớn phục vụ sửa chữa, bảo dưỡng kỹ thuật và lưu đỗ tàu sẽ được bố trí tại ga cuối Hạ Long.
Dự án được khởi công ngày 12/4/2026 và đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2028. Nếu bảo đảm đúng tiến độ, tuyến đường sắt tốc độ cao này sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh xuống còn khoảng 23 phút, nhanh hơn từ 5 - 7 lần so với hiện nay. Đây được xem là động lực mới thúc đẩy liên kết vùng, phát triển du lịch, logistics và kinh tế giữa các trung tâm tăng trưởng lớn của khu vực phía Bắc.
