Siết giao dịch ngoại tệ, vàng không phép từ 9/2/2026.Từ ngày 9/2/2026, khung xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, đặc biệt là hoạt động ngoại hối và kinh doanh vàng, sẽ chính thức được áp dụng theo Nghị định số 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Nghị định này được đánh giá là bước đi mạnh tay nhằm lập lại trật tự thị trường, ngăn chặn tình trạng mua bán “trao tay”, giao dịch không phép vốn tồn tại dai dẳng trong thời gian qua.
Theo quy định mới, các hành vi mua bán, trao đổi ngoại tệ trái phép giữa cá nhân với cá nhân hoặc thông qua các tổ chức không được cấp phép sẽ đối mặt với mức xử phạt rất nặng. Cụ thể, cá nhân vi phạm có thể bị phạt tiền lên tới 250 triệu đồng, tùy theo tính chất, mức độ và giá trị giao dịch. Trường hợp đổi ngoại tệ với nhau dưới 1.000 USD, người vi phạm lần đầu có thể bị cảnh cáo.
Tuy nhiên, nếu tái phạm, dù giá trị giao dịch vẫn dưới ngưỡng này, mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng vẫn sẽ được áp dụng. Giao dịch ngoại tệ từ 1.000 USD đến dưới 10.000 USD không đúng quy định cũng nằm trong khung xử phạt tương tự.
Không chỉ dừng lại ở các giao dịch nhỏ lẻ, Nghị định 340 còn siết chặt quản lý đối với những hành vi vi phạm có quy mô lớn hoặc liên quan đến yếu tố xuyên biên giới. Việc mở và sử dụng tài khoản ngoại tệ ở nước ngoài không đúng quy định, thanh toán hoặc chuyển tiền sai mục đích, không nộp số ngoại tệ vượt tồn quỹ cho phép, hay mua bán ngoại tệ từ 100.000 USD trở lên giữa các cá nhân hoặc tại tổ chức không có giấy phép đều có thể bị phạt tới 100 triệu đồng.
Trong trường hợp người vi phạm cho vay, trả nợ bằng ngoại tệ trong nước trái quy định, hoặc tái phạm hành vi sử dụng tài khoản ngoại tệ ở nước ngoài, mức phạt có thể tăng lên đến 150 triệu đồng. Các hành vi nghiêm trọng hơn, như sử dụng vốn vay nước ngoài sai mục đích, không tuân thủ quy định về trạng thái ngoại tệ, hoặc giao dịch ngoại tệ trái phép giữa tổ chức tín dụng và khách hàng, sẽ đối diện mức xử phạt lên tới 200 triệu đồng. Cá nhân, tổ chức kinh doanh sản phẩm phái sinh ngoại hối không phép, xuất nhập khẩu ngoại tệ trái quy định hoặc hoạt động ngoại hối khi chưa được cấp phép có thể bị phạt ở mức cao nhất là 250 triệu đồng.
Đáng chú ý, bên cạnh hình thức phạt tiền, các biện pháp xử lý bổ sung cũng được áp dụng nghiêm khắc. Ngoại tệ vi phạm có thể bị tịch thu, hoạt động ngoại hối bị đình chỉ từ 3 đến 6 tháng, thậm chí giấy phép hoạt động có thể bị thu hồi trong những trường hợp vi phạm nghiêm trọng.
Không chỉ lĩnh vực ngoại hối, hoạt động kinh doanh vàng cũng được đưa vào diện quản lý chặt chẽ hơn. Theo Điều 28 của Nghị định 340/2025/NĐ-CP, từ ngày 9/2/2026, cá nhân và tổ chức vi phạm quy định về kinh doanh vàng có thể bị xử phạt tối đa lên tới 400 triệu đồng. Những hành vi như mua bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép, sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán hoặc không thực hiện thanh toán qua tài khoản ngân hàng sẽ bị cảnh cáo hoặc phạt từ 10 đến 20 triệu đồng nếu tái phạm.
Các vi phạm trong khâu quản lý, công bố thông tin cũng bị xử lý nghiêm. Việc không niêm yết giá vàng, không báo cáo thay đổi mạng lưới kinh doanh, sản xuất vàng trang sức nhưng không công bố tiêu chuẩn, không ghi nhãn hàng hóa hoặc sản xuất vàng miếng thiếu thông tin về khối lượng, hàm lượng sẽ bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng. Mức phạt từ 80 đến 100 triệu đồng áp dụng đối với hành vi kinh doanh vàng miếng trái phép hoặc mang vàng xuất, nhập cảnh không đúng quy định, ngoài phạm vi xử lý của hải quan.
Đối với những vi phạm nghiêm trọng hơn, như kinh doanh vàng miếng thông qua đại lý ủy nhiệm trái phép, không tuân thủ trạng thái vàng, xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu không đúng ngành nghề đăng ký, sản xuất, gia công vàng khi chưa đủ điều kiện, mức phạt có thể dao động từ 140 đến 180 triệu đồng.
Nếu tái phạm hoặc sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu sai phép, mức xử phạt sẽ tăng lên từ 200 đến 250 triệu đồng. Riêng hành vi sản xuất vàng miếng không đúng quy định bị phạt từ 250 đến 300 triệu đồng, còn các trường hợp đặc biệt nghiêm trọng như sản xuất, kinh doanh vàng miếng không phép, xuất nhập khẩu vàng trái phép hoặc kinh doanh vàng khi chưa được cấp phép có thể bị phạt tới 400 triệu đồng.
Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tịch thu vàng, đình chỉ hoạt động mua bán vàng từ 6 đến 9 tháng, đình chỉ nhập khẩu vàng nguyên liệu từ 9 đến 12 tháng, hoặc bị thu hồi giấy phép kinh doanh. Những quy định mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra hàng rào pháp lý đủ mạnh, góp phần làm minh bạch thị trường ngoại tệ và vàng, đồng thời hạn chế tối đa các giao dịch “chui” gây rủi ro cho nền kinh tế.
