Đơn hàng đồ gỗ phục hồi, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng gần 50%

Đơn hàng phục hồi, ngành gỗ hướng tới mốc 19 tỷ USD trong năm 2026

Sau giai đoạn chịu tác động nặng nề bởi lạm phát toàn cầu và suy giảm nhu cầu tiêu dùng, ngành gỗ Việt Nam đang ghi nhận sự phục hồi rõ nét cả về xuất khẩu lẫn năng lực sản xuất. Đặc biệt, thị trường Trung Quốc bất ngờ trở thành điểm sáng tăng trưởng khi kim ngạch nhập khẩu đồ gỗ từ Việt Nam tăng mạnh trong quý 1/2026.

Thông tin được đưa ra tại lễ công bố Triển lãm quốc tế Gỗ và Máy chế biến gỗ Việt Nam 2026 (Smart Furniture Solutions Vietnam 2026 - SFS 2026) do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ BIFA tổ chức.

Theo kế hoạch, triển lãm sẽ diễn ra từ ngày 27 đến 30/5/2026 tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế WTC Expo Bình Dương với quy mô hơn 1.000 gian hàng trên diện tích trưng bày vượt 10.000m2. Sự kiện năm nay tập trung mạnh vào xu hướng tự động hóa, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sản xuất đồ gỗ.

Bà Dương Thị Tú Trinh, Tổng giám đốc BIFA, cho biết nhiều thương hiệu máy móc quốc tế như KDT, Riken, Xin Yue Mustang, Haimer, Elite Robot cùng các nhà phân phối lớn tại Việt Nam như Thượng Nguyên, Quốc Duy, Đại Phúc Vinh (Fuvico), Việt Khang Thâm sẽ góp mặt tại triển lãm.

Đáng chú ý, hàng loạt thiết bị ứng dụng AI như robot sơn, robot cắt gỗ, hệ thống lựa màu gỗ thông minh hay dây chuyền CNC Nesting tích hợp trí tuệ nhân tạo sẽ được trình diễn trực tiếp. Các doanh nghiệp có thể đánh giá hiệu suất thiết bị, trao đổi công nghệ và chốt hợp đồng ngay tại sự kiện.

Theo bà Trinh, việc đầu tư công nghệ hiện đại đang trở thành yêu cầu cấp thiết khi các thị trường xuất khẩu lớn liên tục nâng tiêu chuẩn về môi trường, truy xuất nguồn gốc và phát thải carbon. “Chúng ta cần thúc đẩy chuyển giao công nghệ xanh, ứng dụng AI và tự động hóa nhằm giảm chi phí, gia tăng sức cạnh tranh. Đây sẽ là xu hướng tất yếu của ngành sản xuất gỗ trong thời gian tới”, bà Dương Thị Tú Trinh nhấn mạnh.

Dữ liệu từ VCCI cho thấy xuất khẩu gỗ Việt Nam đã phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn khó khăn năm 2023. Khi lạm phát toàn cầu khiến sức mua suy yếu, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành từng giảm xuống còn 13,5 tỷ USD. Tuy nhiên, ngành gỗ nhanh chóng lấy lại đà tăng trưởng khi đạt 16,25 tỷ USD trong năm 2024, tăng hơn 20% so với năm trước đó.

Đến năm 2025, ngành tiếp tục lập kỷ lục mới với kim ngạch 17,2 tỷ USD. Bước sang quý 1/2026, tổng giá trị xuất khẩu tiếp tục đạt gần 4 tỷ USD, tăng 1,4% so với cùng kỳ năm ngoái, tạo nền tảng để hướng tới mục tiêu 19 tỷ USD trong năm nay.

Ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc VCCI khu vực TP.HCM, cho biết Mỹ hiện vẫn là thị trường lớn nhất của đồ gỗ Việt Nam khi chiếm khoảng 49% tổng kim ngạch xuất khẩu, tương đương gần 1,96 tỷ USD trong quý đầu năm. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất lại đến từ Trung Quốc. Sau giai đoạn tăng trưởng ổn định trong các năm 2023 - 2024, thị trường này bất ngờ tăng tốc mạnh trong quý 1/2026 với kim ngạch đạt gần 608 triệu USD, tăng tới 47% so với cùng kỳ năm trước.

“Kết quả xuất khẩu tích cực trong quý đầu năm đang tạo tiền đề quan trọng để ngành gỗ hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026”, ông Trần Ngọc Liêm nhận định.

Không chỉ xuất khẩu tăng trưởng, hoạt động nhập khẩu nguyên liệu và máy móc của ngành gỗ cũng diễn ra sôi động. Trong quý 1, kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 775 triệu USD, tăng hơn 16% so với cùng kỳ. Điều này phản ánh xu hướng các doanh nghiệp đang chủ động nâng công suất nhà máy để đón đầu làn sóng đơn hàng vào những tháng cuối năm.

Song song với cơ hội mở rộng thị trường, giới chuyên gia cho rằng mô hình sản xuất thâm dụng lao động giá rẻ đang dần bộc lộ nhiều hạn chế. Áp lực cạnh tranh mới buộc doanh nghiệp phải chuyển sang mô hình sản xuất thông minh, ứng dụng công nghệ số và phát triển chuỗi cung ứng xanh.

Theo đại diện BIFA, quá trình số hóa có thể giúp doanh nghiệp giảm từ 20 - 30% tỷ lệ hao hụt nguyên liệu, đồng thời nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đây cũng được xem là “lá chắn” giúp doanh nghiệp giữ vững thị phần tại các thị trường khó tính như Mỹ, EU hay Nhật Bản.

Ông Trần Ngọc Liêm đánh giá ngành gỗ Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới rất lớn khi tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe hơn. “Doanh nghiệp không chỉ cần mở rộng thị trường mà còn phải nhanh chóng đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng và nâng cao năng lực sản xuất. Nếu chậm chuyển đổi, nhiều doanh nghiệp sẽ hụt hơi trong cuộc cạnh tranh mới”, ông Liêm cảnh báo.

AI và công nghệ xanh trở thành hướng đi sống còn của doanh nghiệp gỗ

Cùng với sự phục hồi của đơn hàng xuất khẩu, ngành gỗ Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ với trọng tâm là chuyển đổi số và tự động hóa sản xuất. Những thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng hiệu quả vận hành mà còn đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu lớn.

Tại Triển lãm Smart Furniture Solutions Vietnam 2026, các công nghệ sản xuất tích hợp AI được xem là tâm điểm thu hút doanh nghiệp. Từ robot phun sơn, hệ thống cắt gỗ tự động cho tới công nghệ CNC thông minh hay dây chuyền thu hồi sơn, tất cả đều hướng tới mục tiêu giảm chi phí, tiết kiệm nguyên liệu và tối ưu hiệu suất nhà máy.

Bà Dương Thị Tú Trinh cho rằng giai đoạn 2026 - 2030 sẽ mở ra cơ hội lớn cho ngành nội thất Việt Nam nếu doanh nghiệp tận dụng tốt công nghệ, thiết kế và xu hướng sản xuất xanh. Theo bà, kim ngạch xuất khẩu ngành nội thất hoàn toàn có thể đạt mốc 20 - 25 tỷ USD trong vài năm tới.

Trong bối cảnh các thị trường như Mỹ, EU và Nhật Bản liên tục bổ sung quy định mới liên quan đến môi trường và phát thải carbon, việc đầu tư công nghệ hiện đại không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Giới chuyên gia nhận định ngành gỗ Việt Nam đang đứng trước cơ hội tăng trưởng lớn nhờ sự phục hồi của nhu cầu toàn cầu và lợi thế sản xuất. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng dài hạn, doanh nghiệp cần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch hơn.

Sự tăng trưởng đột biến từ thị trường Trung Quốc trong quý đầu năm được xem là tín hiệu tích cực cho xuất khẩu gỗ Việt Nam. Song song đó, áp lực cạnh tranh quốc tế cũng đang thúc đẩy toàn ngành bước vào cuộc đua công nghệ mới nhằm giữ vững vị thế trên bản đồ xuất khẩu nội thất toàn cầu.